การถดถอยเชิงเส้น (Linear Regression) คืออะไร? อธิบายสำหรับมือใหม่

Updated · By Viviai

การถดถอยเชิงเส้น (linear regression) เป็นอัลกอริทึมการเรียนรู้แบบมีผู้สอนที่จำลองความสัมพันธ์ระหว่างตัวแปรตามกับตัวแปรอิสระตั้งแต่หนึ่งตัวขึ้นไปด้วยสมการเส้นตรง ทำให้สามารถคาดคะเนค่าของตัวแปรตามจากตัวแปรอิสระได้

อธิบายด้วยภาพง่าย ๆ

ลองนึกภาพการคาดคะเนราคาบ้านจากพื้นที่ใช้สอย หากจุดข้อมูลบนกราฟเรียงตัวไปในแนวเส้นตรง การถดถอยเชิงเส้นจะหาเส้นตรงเส้นหนึ่งที่ผ่านใกล้จุดเหล่านั้นมากที่สุด แล้วใช้เส้นนี้คาดคะเนราคาบ้านที่ยังไม่มีข้อมูล

ส่วนต่าง ๆ ของสมการ

รูปแบบอย่างง่ายคือ (y = \beta_0 + \beta_1 x)

ส่วน ความหมาย
(y) ตัวแปรตาม ค่าที่ต้องการคาดคะเน
(x) ตัวแปรอิสระ ค่าที่ทราบ
(\beta_0) จุดตัดแกน ค่า (y) เมื่อ (x) เป็นศูนย์
(\beta_1) ความชัน ค่าที่ (y) เปลี่ยนไปเมื่อ (x) เพิ่มขึ้นหนึ่งหน่วย

เส้นตรงถูกเลือกอย่างไร

วิธีที่นิยมใช้คือ วิธีกำลังสองน้อยสุด (ordinary least squares) ซึ่งหาเส้นตรงที่ทำให้ผลรวมกำลังสองของผลต่างระหว่างค่าจริงกับค่าคาดคะเนมีค่าน้อยที่สุด ผลต่างนี้เรียกว่า ค่าคลาดเคลื่อน (residual)

การถดถอยอย่างง่ายและแบบพหุคูณ

หากมีตัวแปรอิสระเพียงตัวเดียว เรียกว่าการถดถอยเชิงเส้นอย่างง่าย หากมีสองตัวขึ้นไป เรียกว่าการถดถอยเชิงเส้นพหุคูณ ซึ่งเส้นตรงในมิติสูงจะกลายเป็นไฮเปอร์เพลน

ข้อจำกัด

การถดถอยเชิงเส้นตั้งสมมติฐานว่าความสัมพันธ์เป็นเส้นตรง และไวต่อค่าผิดปกติ (outlier) หากรูปแบบจริงเป็นเส้นโค้ง โมเดลนี้จะติดตามรูปแบบได้ไม่ดี

คำถามที่พบบ่อย

การถดถอยกับการจำแนกประเภทต่างกันอย่างไร

การถดถอยคาดคะเนค่าต่อเนื่อง เช่น ราคา หรืออุณหภูมิ ส่วนการจำแนกประเภทคาดคะเนหมวดหมู่ เช่น สแปม หรือไม่ใช่สแปม

ค่าคลาดเคลื่อน (residual) คืออะไร

ผลต่างระหว่างค่าจริงกับค่าที่เส้นถดถอยคาดคะเนให้

วิธีกำลังสองน้อยสุดคืออะไร

วิธีเลือกเส้นตรงโดยลดผลรวมกำลังสองของค่าคลาดเคลื่อนให้น้อยที่สุด

การถดถอยเชิงเส้นต้องใช้ข้อมูลมากไหม

สามารถใช้ได้กับข้อมูลจำนวนไม่มาก แต่ข้อมูลที่เป็นตัวแทนที่ดีจะช่วยให้ผลลัพธ์ใช้ได้กว้างขึ้น

สรุปประเด็นสำคัญ

อ่านต่อ [การเรียนรู้ของเครื่องคืออะไร](machine-learning-khue-arai) และ [ต้นไม้ตัดสินใจคืออะไร](decision-tree-khue-arai)

Sources

  1. https://th.wikipedia.org/wiki/การวิเคราะห์การถดถอย
  2. http://pws.npru.ac.th/chalida/data/files/%E0%B8%9A%E0%B8%97%E0%B8%97%E0%B8%B5%E0%B9%88%208%20%E0%B8%AA%E0%B8%AB%E0%B8%AA%E0%B8%B1%E0%B8%A1%E0%B8%9E%E0%B8%B1%E0%B8%99%E0%B8%98%E0%B9%8C%E0%B9%81%E0%B8%A5%E0%B8%B0%E0%B8%81%E0%B8%B2%E0%B8%A3%E0%B8%96%E0%B8%94%E0%B8%96%E0%B8%AD%E0%B8%A2(1).pdf
  3. https://sci.rmutp.ac.th/woravith/?page_id=8206

Learn by doing

Read a guide, then practice with bite-sized AI lessons you can take offline.

Start learning free