การหลอกลวงด้วย AI คืออะไร สัญญาณเตือนและวิธีป้องกันก่อนโอนเงิน

Updated · By Viviai

การหลอกลวงด้วย AI คือ การที่มิจฉาชีพใช้ปัญญาประดิษฐ์สร้างเสียง ใบหน้า หรือข้อความปลอมให้เหมือนคนจริง แล้วหลอกให้เหยื่อโอนเงินหรือให้ข้อมูลสำคัญ รูปแบบที่พบบ่อย ได้แก่ การปลอมเสียงญาติเพื่อขอยืมเงินทางโทรศัพท์ วิดีโอปลอมใบหน้า (deepfake) และ QR Code ปลอม หลักป้องกันตัวที่หน่วยงานรัฐแนะนำคืออย่าเพิ่งเชื่อ อย่าเพิ่งรีบ และห้ามโอนเงินจนกว่าจะยืนยันตัวตนผ่านอีกช่องทางหนึ่ง

กลโกงที่พบบ่อย

รูปแบบ ลักษณะการกระทำ จุดประสงค์
ปลอมเสียง (voice cloning) นำเสียงจากคลิปสาธารณะมาทำเป็นเสียงญาติหรือผู้บังคับบัญชา แล้วโทรขอยืมเงิน ขอ OTP ชักจูงให้โอนเงินหรือให้รหัส
ปลอมภาพและวิดีโอ (deepfake) สร้างหน้าตำรวจ เจ้าหน้าที่รัฐ หรือคนรู้จักเพื่อข่มขู่หรือสร้างสถานการณ์ตกใจ เร่งให้โอนเงินโดยไม่ทันตรวจสอบ
QR Code ปลอม ส่ง QR Code ที่ลิงก์ไปบัญชีมิจฉาชีพแทนจุดรับเงินจริง ดูดเงินแบบไร้รอยต่อ
ลิงก์และข้อความปลอม ส่งลิงก์หลอกให้กรอกข้อมูลหรือดาวน์โหลดโปรแกรม ขโมยข้อมูลบัญชี

ศูนย์ AOC 1441 ระบุว่า ปัจจุบันกลโกงแนบเนียนขึ้นเพราะ AI เลียนแบบทั้งเสียงและภาพของคนใกล้ตัวจนแทบแยกไม่ออก รายละเอียดเทคโนโลยีเบื้องหลังอ่านได้ใน deepfake-khue-arai.md และ ai-voice-cloning-khue-arai.md

สัญญาณเตือนที่ควรสังเกต

หน้าเพจรัฐบาลไทยสรุปจุดสังเกตที่อาจบ่งชี้การหลอกลวงด้วย AI ไว้หลายประการ:

หลักป้องกันตัว

หน่วยงานรัฐและองค์กรปกครองส่วนท้องถิ่นแนะนำให้ยึดหลักที่จำได้ง่าย:

วิธียืนยันตัวตน

  1. วางสายแล้วโทรกลับ ใช้หมายเลขที่บันทึกไว้เองหรือช่องทางที่เคยติดต่อกันอยู่แล้ว ไม่ใช้เบอร์ที่ได้จากสายที่น่าสงสัย
  2. ถามคำลับ กำหนดคำถามหรือรหัสเฉพาะที่มีเพียงคนในครอบครัวรู้ เพื่อใช้พิสูจน์ตัวตน
  3. ยืนยันหลายชั้น สำหรับธุรกรรมใหญ่ ควรยืนยันหน้าเคาร์เตอร์หรือผ่านผู้รับผิดชอบมากกว่าหนึ่งคน
  4. เปิดการยืนยันตัวตนสองชั้น ใช้แอปยืนยันตัวตนแทนรหัสทาง SMS ที่ถูกดักได้
  5. อัปเดตซอฟต์แวร์ ปิดช่องโหว่ของอุปกรณ์และใช้ตัวกรองสแปม

ถ้าถูกหลอกไปแล้วควรทำอย่างไร

คำถามที่พบบ่อย

เสียงที่ได้ยินเหมือนญาติมาก จะเชื่อได้หรือไม่ อย่าเพิ่งเชื่อเพียงเพราะเสียงเหมือน ให้วางสายแล้วโทรกลับด้วยเบอร์ที่บันทึกไว้ หรือถามคำลับที่มีเพียงคนในครอบครัวรู้ก่อน

ทำไมมิจฉาชีพถึงเร่งให้โอนเงินทันที เพื่อไม่ให้เหยื่อมีเวลาตรวจสอบหรือปรึกษาคนอื่น ความเร่งรีบและสถานการณ์ฉุกเฉินเป็นสัญญาณเตือนสำคัญอย่างหนึ่ง

QR Code ที่ได้รับไว้ใจได้หรือไม่ อย่าสแกน QR จากข้อความที่ไม่พึงประสงค์ ควรยืนยันจุดรับเงินกับผู้ขายหรือหน่วยงานผ่านช่องทางที่ติดต่อได้เองก่อนชำระ

ถ้าโอนเงินไปแล้วมีโอกาสได้คืนหรือไม่ ให้รีบแจ้งความและติดต่อธนาคารทันทีเพื่อระงับบัญชีปลายทาง ยิ่งดำเนินการเร็ว โอกาสติดตามทางเรียกคืนยิ่งมีมากขึ้น

สรุป

Sources

  1. https://www.thaigov.go.th/th/news/165660
  2. https://pscd.prd.go.th/th/content/category/detail/id/36/iid/474753
  3. https://mdes.go.th/news/detail/10509-AOC-1441-%E0%B9%80%E0%B8%95%E0%B8%B7%E0%B8%AD%E0%B8%99%E0%B8%A0%E0%B8%B1%E0%B8%A2%E0%B8%9B%E0%B8%B5-69-%E0%B8%84%E0%B8%99%E0%B8%A7%E0%B8%B1%E0%B8%A2%E0%B8%97%E0%B8%B3%E0%B8%87%E0%B8%B2%E0%B8%99%E0%B9%80%E0%B8%AA%E0%B8%B5%E0%B9%88%E0%B8%A2%E0%B8%87%E0%B8%AA%E0%B8%B8%E0%B8%94%E0%B8%81%E0%B8%A5%E0%B9%82%E0%B8%81%E0%B8%87%E0%B9%82%E0%B8%88%E0%B8%A3%E0%B8%AD%E0%B8%AD%E0%B8%99%E0%B9%84%E0%B8%A5%E0%B8%99%E0%B9%8C-%E0%B9%83%E0%B8%8A%E0%B9%89-AI-%E0%B8%9B%E0%B8%A5%E0%B8%AD%E0%B8%A1%E0%B8%AB%E0%B8%99%E0%B9%89%E0%B8%B2%E0%B8%84%E0%B8%99%E0%B8%A3%E0%B8%B9%E0%B9%89%E0%B8%88%E0%B8%B1%E0%B8%81-QR-Code-%E0%B8%9B%E0%B8%A5%E0%B8%AD%E0%B8%A1%E0%B8%94%E0%B8%B9%E0%B8%94%E0%B9%80%E0%B8%87%E0%B8%B4%E0%B8%99%E0%B9%81%E0%B8%9A%E0%B8%9A%E0%B9%84%E0%B8%A3%E0%B9%89%E0%B8%A3%E0%B8%AD%E0%B8%A2%E0%B8%95%E0%B9%88%E0%B8%AD
  4. https://varin.go.th/post/view?id=1477

Learn by doing

Read a guide, then practice with bite-sized AI lessons you can take offline.

Start learning free